تغذیه مناسب در ارتودنسی

tagh

ارتودنسی فشارهای جسمی، فیزیولوژیک و عاطفی را به همراه دارد که نیاز به مواد مغذی و مصرف آنها را افزایش می‌دهد، بنابراین بیمار باید مقدار بیشتری از مواد مغذی را میل کند. از این گذشته سن معمول ارتودنسی دوران نوجوانی است و افراد در این سن به دلیل در حال رشد بودن بدن و فشار روحی مربوط به بلوغ نیاز مضاعفی به تغذیه مفید دارند. همچنین باید از انجام دادن بعضی عادت‌های تغذیه‌ای که منجر به شکستن بریس می‌شود، خودداری کرد. مدت زمان ارتودنسی ثابت یا به عبارتی سیم‌کشی دندان‌ها یک سال و نیم تا سه سال است و در این مدت پرهیزها و تغییرات غذایی خاصی توصیه می‌شود.متخصص ارتودنسی معمولاً به بیماران خود توصیه می‌کند که در طول دوره درمان غذاهای نرم میل کنند تا حساسیت ناشی از تحمیل فشار به دندان‌ها پیش نیاید. چنانچه فهرستی از غذاهای مفید به بیمار ارائه نشود، ممکن است وی غذاهای نرمی را انتخاب کند که صرفاً خوردن آنها راحت‌تر است، اما هیچ ارزش غذایی خاصی ندارد.

 رژیم غذایی مناسب در ارتودنسی


در اینجا فهرستی از بایدها و نبایدهایی درباره تغذیه در حین انجام درمان ارتودنسی با بریس‌های ثابت و متحرک (البته اگر در غذا خوردن با این بریس‌ها مشکل دارید می‌توانید آنها را هنگام غذا خوردن در بیاورید ولی بهتر است که به غذا خوردن با آنها عادت کنید) ارائه شده است:

انتخاب غذاهای نرم

غذاهای نرم و غیر جویدنی بهترین غذاها در حین استفاده از بریس‌ها می‌باشند. این غذاها نه تنها کمتر موجب آسیب‌دیدگی بریس‌ها می‌شوند بلکه احتمال ایجاد درد برای دندان‌های حساس نیز کاهش پیدا می‌کند. برخی غذاها مانند سبزیجات سخت را همچنان می‌توان مصرف کرد اما باید بخارپز شوند بطوری که نرم شده و جویدن آن‌ها آسان گردد.

tagh-(1)

مواد غذایی پیشنهادی در دوران ارتودنسی

نان: برش‌های کوچک نان، بیسکوییت، مافین، نان مکزیکی (تورتیلا) ، نان تازه نرم (نه نان‌های سخت)

  • لبنیات: پودینگ، ماست، بستنی، پنیر نرم
  • گوشت سفید و قرمز: مرغ نرم، برش‌های نازک گوشت قرمز
  • غلات: برنج و پاستا
  • غذاهای دریایی: ماهی تون، خرچنگ، ماهی سالمون، خار تمام ماهی‌ها باید گرفته شود.
  • سبزیجات: سیب زمینی شیرین، نخود سبز، پوره سیب زمینی، انواع سبزیجات بخارپز
  • میوه: موز، گلابی، پوره سیب، پرتقال
  • شیرینی‌ها یا تنقلات نرم و غیرچسبنده
  • هندوانه و طالبی
  • انگور
  • ژله و کره بادام زمینی
  • اسپاگتی، ماکارونی و پنیر و دیگر غذاهای تهیه شده با رشته
  • موز و میوه‌های نرم دیگر (که به قسمت‌های کوچکی تقسیم شده‌اند)
  • سوپ
  • غذاهای پخته‌شده خوشمزه نرم
  • ماکارونی، نودل، برنج، سیب‌زمینی له‌شده

غذاهای خنثی

  • گوشت (به صورت نرم پخته شده و به قسمت‌های کوچک تقسیم شده باشد)
  • اسفناج (ممکن است لای بریس­های شما گیر کند)

پرهیز از غذاهای سخت

غذاهای سفت و سخت نباید در طول دوره درمان ارتودنسی ثابت استفاده شود؛ زیرا احتمال دارد اجزای ثابت ارتودنسی از روی دندان‌ها جدا شود. در صورتی که بیمار باعث شود این اجزا از دندان‌هایش جدا شوند اصطلاحا گفته می‌شود ارتودنسی ثابت شکسته است. در این مواقع باید دستگاه ارتودنسی ثابت را دوباره روی دندان‌های بیمار چسباند. شکسته شدن دستگاه ارتودنسی ثابت توسط بیمار باعث حرکت دندان‌ها شده و در روند درمان اخلال ایجاد می‌کند. در برخی موارد نیز این اتفاق باعث می‌شود مخاط دهان آسیب ببیند و در صورت تکرار مینای دندان را نیز دچار آسیب می‌کند. وسایل ارتودنسی ثابت بسیار محکم روی دندان‌ها چسبانده می‌شوند؛ به طوری که خوردن غذاهای معمولی آسیبی به آنها نمی‌رساند، اما بیمار باید از خوردن خوراکی‌های سفت که می‌تواند به ارتودنسی او آسیب وارد کند مثل میوه‌های هسته‌دار، ذرت، زیتون، تکه‌های برشته نان، پیتزا و خوراکی‌های چسبناک مثل گز و سوهان خودداری کند.غذاهای سخت می‌توانند بریس‌ها را بشکنند و موجب درد خفیف تا شدید در روزهای پس از نصب یا تنظیم سیم‌کشی دندان‌ها گردند. از هر چیزی که سخت یا ترد است بویژه پس از جلسه‌ی ارتودنسی پرهیز کنید. برخی از مواد غذایی سخت متداولی که باید از آن‌ها پرهیز کرد عبارتند از:

  • هر نوع آجیل
  • ذرت بو داده
  • یخ
  • نان‌های سفت
  • نان شیرینی
  • پوسته پیتزا
  • چیپس (سیب‌زمینی و تورتیلا)
  • هویج خام (مگر به قطعات بسیار ریز برش داده شود)
  • سیب (مگر به قطعات کوچک تقسیم شده باشد)
  • ذرت (مگر به صورت دانه دانه باشد، از خوردن ذرت به صورت بلالی پرهیز کنید)

tagh1

پرهیز از مواد غذایی چسبناک

غذاهای چسبناک برای بریس‌ها بد می‌باشند و در صورتی که آن‌ها را با دندان‌های سیم‌کشی شده‌ی خود بجوید ممکن است موجب درد شوند. آبنبات و آدامس بدترین موادغذایی چسبناک هستند و در صورت وجود سیم‌کشی دندان باید از آن‌ها پرهیز کرد. برخی غذاهای چسبناک که باید از مصرف آنها اجتناب کرد عبارتند از:

  • هر نوع آدامس
  • شیرین‌بیان
  • تافی
  • کارامل
  • انواع شکلات چسبنده
  • پنیر

این لیست ممکن است در دید اول دلهره‌آور باشد اما خیلی سریع شما متوجه خواهید شد که با خوردن چه چیزی احساس راحتی می‌کنید و با چه چیزی نه! پس از چند جلسه اول تنظیم بریس­ها شما به دلیل جابجا شدن دندان‌ها کمی احساس حساسیت در دندان خود می‌کنید. در طول این مدت، شما راحت‌تر خواهید بود که غذاهای نرم‌تر مانند سوپ میل کنید اما زمانی که دندان‌ها تنظیم شد شما خواهید توانست غذاهای مورد علاقه خود را میل کنید اما هنوز هم باید احتیاط بیشتری در هنگام خوردن غذا داشته باشید و سعی کنید غذاها را نرم‌تر پخته و از خوردن غذاهای سفت خودداری کنید!

چگونه دندان‌هایتان را تمیز کنید؟


همان طور که اشاره شد، براکت‌ها محل خوبی برای تجمع غذاها و باکتری‌هاست. اگر این محل‌ها را به خوبی تمیز نکنید، لثه‌های ملتهب و خونین و بوی بد دهان و خطوط سفیدرنگ پوسیدگی در اطراف براکت‌ها در انتظارتان خواهد بود. پس حتما بعد از هر وعده‌ی غذا باید دندان‌ها را به خوبی تمیز کرد و همچنین وقت بیشتری برای مسواک زدن صرف کرد. اغلب توصیه می‌شود که کودکان همیشه مسواک کوچکی همراه داشته باشند تا بتوانند خارج از خانه هم دندان‌های خود را تمیز کنند. بعضی مسواک‌های مخصوص هم برای بیماران ارتودنسی ساخته شده است که تمیز کردن اطراف براکت‌ها را ساده‌تر می‌کند. استفاده‌ی روزانه از دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید هم ضروری است تا احتمال بروز پوسیدگی کاهش یابد نخ دندان را هم فراموش نکنید، زیرا استفاده از آن در حالی که براکت روی دندان نصب شده است به طور قطع ساده نیست، اما با کمی حوصله و تکرار می‌توان این کار را انجام داد. البته نخ دندان‌های مخصوص هم به بازار آمده است که برای بیماران ارتودنسی ساخته شده و استفاده از آن در این دوران راحت‌تر است.

تغذیه در زمان استفاده از بریس های متحرک


در زمان استفاده از بریس های متحرک ارتودنسی، قاعدتاً نباید هنگام غذا خوردن با بریس مشکلی داشته باشید؛ اما اگر نتوانستید با وجود بریس در دهان غذا بخورید و به اجبار آن را درآوردید، حتماً بریس را در جعبه مخصوص یا پلاستیکی قرار دهید تا آسیب نبیند و آن را بلافاصله پس از صرف غذا در دهان بگذارید.رعایت رژیم غذایی محتاطانه برای جلوگیری از آسیب دیدگی دندان‌ها، لثه‌ها و بریس ضروری است. مواد غذایی چسبناک و سخت و نیازمند جویدن زیاد را مدتی کنار بگذارید و از آشامیدن نوشیدنی‌های گازدار و قندی، از جمله نوشابه‌های رژیمی و آب میوه‌های تازه اجتناب کنید.دو یا سه بار در روز تمیز کردن و مسواک زدن دندان‌ها با خمیردندان حاوی فلوراید بسیار مهم است؛ هنگام مسواک زدن بریس را دربیاورید.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *