کجی،انحراف و جلو و عقب بودن فک

LG_1374728906_5081d97d1117d4041b1b0d8edea32c1d

گاهی اوقات روابط بین دندان ‌ها، استخوان نگهدارنده ی آن ها و فک ایده‌آل نیست و مشکلاتی ایجاد می ‌شود که ناهنجاری ‌های روابط دندانی – فکی و یا به‌ طور مختصر، “اختلالات بایت” نام دارد. “بایت” (bite) یعنی جویدن، گاز گرفتن و برهم آمدن دندان‌ ها. این مشکلات علاوه بر مخدوش ‌کردن ظاهر دندان ‌ها، موجب ناراحتی فک، سایش دندان ‌ها و سردرد می ‌شوند.انحراف یا جلو و عقب بودن فک عارضه‌ای است که در اثر آن دندان‌های بالا و پایین بیمار به خوبی روی هم قرار نمی‌گیرد.اوربایت نوعی ناهنجاری است که به جلوتر بودن دندان‌های بالا از دندان‌های پایین گفته می‌شود ( انحراف فک به جلو )؛ اما اگر عکس این موضوع صادق باشد، با عارضه اوربایت معکوس (کراس بایت) مواجه هستیم.

علل


از علل نامرتبی دندان‌ها و انحراف فک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کوچک بودن دهان:کوچکی دهان باعث می‌شود که فضای کافی برای رشد دندان‌ها موجود نباشد و در نتیجه پس از درآمدن دندان‌های دائمی مشکل بی‌نظمی و شلوغی دندان‌ها پیش بیاید.
  • زبان زدن:برخی کودکان عادت دارند زبان خود را به لب‌ها فشار دهند. این عادت باعث عوارض متعددی مانند جلو بودن فک و دندان‌ها و اختلال اپن بایت می‌شود.
  • دندان اضافه یا غائبگاهی بیمار دندان اضافه دارد یا بعضی دندان‌هایش اصلاً درنیامده است. داشتن دندان اضافه یا بالعکس کم بودن تعداد دندان‌ها بر بایت اثر می‌گذارد. به علاوه به موقع نیفتادن دندان شیری یا وارد شدن ضربه و آسیب به صورت، دهان یا فک نیز اختلال بایت را در پی دارد.
  • نامرتبی فک و ساختار استخوانی:نامرتبی فک و ساختار استخوانی نگهدارنده منجر به اختلال بایت و بروز مال اکلوژن می‌شود. نامرتبی دندان‌ها و فک باعث می‌شود که جویدن و صحبت کردن برای بیمار دشوار شود و عملکرد دندان‌ها مختل شود. به علاوه این اختلال سلامت دهان و دندان را نیز به خطر می‌اندازد و عوارضی چون اختلال مفصل فکی ـ گیجگاهی (TMJ) و دندان قروچه را به دنبال دارد.
  • عادت‌های عملکردی عضلانی نامناسب:اختلال فک و دندان‌ها گاهی پی‌آمد عادت‌های عملکردی عضلانی نامناسب مانند مکیدن انگشت شست در دوران نوزادی و پس از آن است. عادت مکیدن انگشت حتی در برخی بزرگسالان نیز وجود دارد و باعث بروز عادت‌هایی مانند زبان زدن می‌شود که برای رشد صورت و دندان‌ها مخرب است

انواع اختلالات فکی و دندانی


متداول‌ترین اختلال‌های فکی ـ دندانی عبارت‌اند از:

enheraffak

مشکل به‌ هم فشرده یا فاصله‌دار بودن دندان‌ها

علت این ناهنجاری فاصله بسیار زیاد یا بسیار کم بین دندان‌ها است. به‌هم فشرده بودن دندان‌ها باعث می‌شود دندان‌های دائمی به شکل مناسب در نیایند یا در لثه باقی بمانند و با دندان نهفته مواجه شویم و یا نیاز به ارتودنسی دندانهای فاصله دار باشد.

انحراف فک

یکی دیگر از اختلالات فکی دهانی، انحراف فک است. خط مرکزی جلویی بین دندان‌های پیشین بالایی در موارد انحراف فک بر روی خط مرکزی دندان‌های پیشین پایین منطبق نیست. علائم انحراف فک متغیر و پیچیده است و بیمار معمولاً از دردی رنج می‌برد که ممکن است به صورت درد در فک، درد و حساسیت به لمس داخل یا اطراف گوش، درد مداوم صورت، دشواری در کامل باز کردن دهان، ناراحتی هنگام جویدن، صدا دادن مفصل فک یا قفل کردن فک و در نتیجه دشوار شدن باز یا بستن دهان بروز یابد.

به هم نرسیدن دندان ها (عدم همپوشانی دندان‌های پیشین یا اپن بایت)

در به هم نرسیدن دندان، اگرچه دندان‌های آسیا روی هم می‌آیند، اما دندان‌های پیشین بالا و پایین همپوشانی ندارند و دهان به دلیل فاصله عمودی بین دندان‌ها همواره باز به نظر می‌رسد. فاصله دندان های بالا و پایین در یک یا هر دو سمت دهان رخ می‌دهد.

 اور بایت

دندان‌های پیشین جلویی در حالت اور بایت بیش از اندازه پایین می‌آید و روی دندان‌های پیشین پایینی را می‌پوشاند و دندان‌های پایین در موارد شدید این اختلال در سقف دهان فرو می‌رود.اوربایت دارای دو نوع اصلی می‌باشد: اسکلتی و دندانی. اوربایت دندانی به نامرتبی دندان‌ها مربوط می‌شوند و با درمان‌هایی نظیر ارتودنسی قابل حل هستند. اوربایت اسکلتی به استخوان‌بندی و نحوه‌ی قرارگیری فک‌ها بر روی هم مربوط شده و در اغلب موارد به خاطر بزرگ بودن یا جلو بودن فک بالایی ایجاد می‌شوند. برای درمان جلو بودن فک بالا از دو روش ارتودنسی و جراحی استفاده می شود.

آندربایت

دندان‌های پیشین پایین در این حالت از دندان‌های پیشین بالا جلوتر هستند.

 کراس بایت

در این حالت یکی از دندان‌های بالا یا تمام آنها در جهتی نامناسب روی دندان‌های پایین قرار می‌گیرد.

  چرخش

چرخش به موردی گفته می‌شود که دندان چرخیده باشد یا نوک دندان از جای اصلی خود خارج شده باشد.

جابجایی فک

در این حالت دندان‌ها در محلی غیر از محل اصلی از لثه خارج می‌شود. دندان‌های جلو در حالت طبیعی باید اندکی روی دندان‌های پایین را بپوشاند. اختلال‌های فکی ـ دندانی، یا روی هم نیامدن و جفت نشدن مناسب دندان‌ها، بر حسب میزان روی هم آمدن دندان‌ها کلاس بندی می‌شود. استخوان‌های فک نیز جهت بررسی وضعیت‌شان در ارتباط با دندان‌ها معاینه می‌شوند.

کلاس ۱(جلو بودن فک)

دندان‌های آسیای بالا و پایین در حالت جلو بودن فک به خوبی روی یکدیگر قرار می‌گیرد، اما فاصله بین دندانها بسیا کم یا زیاد است. کراس بایت، چرخش و همپوشانی دندان‌ها در موارد شدید به چشم می‌خورد.

CLASS1

کلاس ۲(عقب بودن فک)

اگرچه دندان‌های آسیای پایین روی دندان‌های آسیای بالا قرار می‌گیرد، اما جهت آنها رو به سمت گلو است و چانه را به عقب می‌کشد.

CLASS2

 کلاس ۳

دندان‌های آسیای پایین بسیار جلوتر از دندان‌های آسیای بالا هستند. این وضعیت باعث پیش آمدگی دندان‌های پیشین و فک پایین می‌شود و عوارض کراس بایت با دندان‌های بالا ایجاد می‌گردد.

CLASS3

مشکل مادرزادی در ساختار فک نیز باعث بروز اختلال‌های فکی ـ دهانی در کودکان می‌شود. مال اکلوژن گاهی حتی باعث دررفتگی مفصل فک می‌شود.

 درمان


بریس‌های ارتودنسی

بریس و سیم ارتودنسی، به منظور صاف کردن یا کمک به جایجایی فک و دندان‎ها برای درمان انحراف فک و بی نظمی دندان‌ها استفاده می‌شود.

جراحی ارتوگناتیک

جراحی ارتوگناتیک (جراحی فک) عملکرد فک و دندان را اصلاح نموده و بد فرمی‌های چهره را بر طرف می‌نماید. بسته به نوع و وسعت جراحی، در بهترین حالت عملکرد خود، منجر به بهبود رابطه بین دندان‌ها و فک با یکدیگر شده و ظاهر چهره را هماهنگ می‌کند.

درمان کاموفلاژ ارتودنسی

درمان با ارتودنسی کاموفلاژ یعنی برای جبران مشکل اسکلتی، دندان انجام می‌شود. بنابراین، جهت هماهنگ شدن با اسکلت فک، مشکلات فکی و دندانی پنهان می‌شوند. تصمیم‌گیری جهت ارتودنسی کاموفلاژ یا جراحی فک قبل از شروع درمان انجام می‌شود. تفاوت اصلی کاموفلاژ با جراحی فک در تاکید بیشتر کاموفلاژ بر روی  ضروری در نظر گرفتن لثه است.

مراقبت پس از جراحی


اکثر بیماران باید پس از جراحی‌های اصلاحی جلو و عقب بودن فک دو شب در بیمارستان بستری شوند و دوران نقاهت 3 تا 6 هفته‌ای را در خانه استراحت کنند. بیمار در این مدت باید کاملاً مراقب باشد که هیچ آسیب یا ضربه‌ای به استخوان در حال التیام وارد نشود. بیمار باید رژیم غذایی مایع یا نرمی را رعایت کند. فعالیت‌های سنگین مانند ورزش‌های تماسی پربرخورد، بلند کردن اشیاء سنگین یا فعالیت‌هایی که در آنها احتمال زمین خوردن یا ضربه دیدن صورت وجود دارد، تا چند ماه پس از جراحی ممنوع است. جراح توصیه‌های لازم را برای مراقبت پس از عمل قبل از ترخیص به بیمار اطلاع می‌دهد.

 هزینه


هزینه ارتودنسی و درمان نامرتبی فک و دندان‌ها به عامل‌های متعددی چون نوع درمان، طول درمان، حق‌الزحمه متخصص ارتودنسی، موقعیت کلینیک، پوشش بیمه‌ای و دیگر درمان‌های ترمیمی لازم برای تکمیل یا پیشبرد درمان بستگی دارد.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *