۳۱
تیر

درمان پوسیدگی و خرابی دندان

برای-جلوگیری-از-پوسیدگی-دندان-ها-آن-چه-باید-کرد؟-760x400

پوسیدگی دندان تقریباً در تمام افراد و با درجات مختلف در برهه‌ای از زندگی مشاهده می‌شود. پوسیدگی به معنی خرابی ساختار دندان است. پوسیدگی دندان می‌تواند هم بر مینای دندان (پوشش بیرونی دندان) و هم لایه عاج دندان اثر بگذارد  و شایع‌ترین دلیللقی دندان در کودکان است. با رعایت بهداشت دهان و دندان و یک رژیم غذایی مناسب می‌توان از خرابی دندان‌ها جلوگیری کرد. سالمندان نیز مستعد پوسیدگی دندان هستند که اغلب ناشی از مصرف داروهای متعدد است.

دلایل پوسیدگی دندان


پوسیدگی و خرابی دندان به دو دلیل عمده ایجاد می شود: باکتری های موجود در دهان و مصرف غذاهایی با میزان شکر و نشاسته بالا. وجود باکتری در دهان امری طبیعی است اما این باکتری ها در صورتی که شخص بهداشت دهان را به خوبی رعایت نکند، مشکل ساز می شوند. باکتری های دهان با تکه های غذا و بزاق دهان ترکیب می شوند و پلاک دندان یا جرم را تشکیل می دهند. پلاک ها(یاجرم دندان) به دندان می چسبند و در ابتدا غیر قابل رویت هستند و به سرعت رشد می کنند. غذاهایی که حاوی شکر یا نشاسته هستند موجب رشد بیشتر پلاک می شوند. در صورتی که پلاک ها برای مدت بیش از چند روز روی دندان بمانند متراکم و سخت می شوند و تبدیل به ماده ای می شوند که تارتار نامیده می شود. پوسیدگی دندان معمولا در محل هایی ایجاد می شود که پلاک های دندانی بیشتر در آن جا تشکیل می شود مانند سطح بالایی دندان های آسیاب، بین دندان ها ، نزدیک خط لثه و در لبه ی محل ترمیم(پرکردگی) دندان ها

علایم و نشانه ها


علایم پوسیدگی دندان ممکن است تا رسیدن به مراحل پیشرفته بروز نکنند. با گسترش یافتن مشکل، علائم زیر برای دندان پوسیده قابل مشاهده است:

  • دندان درد
  • حساسیت دندانی: در این حالت دندان های فرد حساس شده یا در زمان خوردن و نوشیدن غذاهای گرم، سرد یا شیرین درد داشته باشد و باید برای درمان حساسیت دندانی اقدام شود.
  • ایجادلکه های سیاه روی دندان همچنین ممکن است لکه قهوه‌ای روی دندان نیز ایجاد شود.
  • بوی بد دهان
  • ایجاد مزه بد در دهان

در صورتی که اقدام به درمان پوسیدگی و رفع بوی بد دهان دندان نشود و به حال خود رها شود، دندان پوسیده می تواند باعث ایجاد مشکلات جدی تر برای فرد همچون پوسیدگی شدید (ایجاد سوراخ در دندان ها)، بیماری لثه یا آبسه دندان (کیسه ای از چرک که در انتهای ریشه های دندان یا بر روی لثه ها ایجاد می شود) شود. یکی از شایعترین علائم خرابی دندان بروز لکه های سفید روی دندان و گاهی نیز زردی دندان می باشد که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد. روش درمان ریشه دندان شامل خارج کردن ریشه یک دندان، تمیز کردن و شکل دادن به فضای کانال و در نهایت پر کردن آن به منظور جلوگیری از نفوذ باکتری به این ناحیه و بازگشت باکتری ها به سیستم اعصاب دندان است. هدف از انجام این کار فراهم کردن امکان باقی ماندن دندان در دهان بدون وجود اعصاب زنده در آن است و به این ترتیب می توان از دندان درد احتمالی در هنگام جویدن غذا جلوگیری کرد و به منظور اهداف زیبایی دندان و طرح لبخند را در محل خود در دهان حفظ نمود.

درمان پوسیدگی دندان


درمان با فلوراید

فلوراید، احتمالاً موثرترین روش برای پیشگیری یا جلوگیری از گسترش پوسیدگی دندان است. فلوراید یک ماده‌ی معدنی است که به صورت طبیعی در برخی مواد غذایی مانند ماهی و چایی وجود دارد، اما می‌توان این ماده را به صورت مصنوعی نیز تولید کرد. در تولید خمیردندان از فلوراید مصنوعی استفاده می‌شود و فلوراید مورد نیازی که باید به دندان‌ها برسد دراکثر افراد از همین طریق تامین می‌شود. در برخی از کشور‌ها و مناطق نیز مقدار بسیار کمی فلوراید به آب لوله کشی شده شهری افزوده می‌شود. فلوراید با تقویت مینای دندان، موجب محافظت از دندان‌ها می‌شود و باعث می‌شود که دندان در برابر اسید تولید شده توسط پلاک‌ها مقاوم‌تر باشد. این ماده همچنین از قابلیت پلاک‌ها برای تولید اسید می‌کاهد و قابلیت ترمیم و بازیابی مینای دندان را  افزایش می‌دهد. در صورتی که پوسیدگی دندان شما در مراحل اولیه باشد، دندانپزشک شما می‌تواند با استفاده از فلوراید‌تراپی و قرار دادن محلول یا خمیر یا ژل فلوراید روی دندان، از پیشرفت بیشتر پوسیدگی دندان جلوگیری کند.

22

پر کردن دندان و روکش

 در صورتی که پوسیدگی دندان شدید‌تر باشد، احتمالاً نیاز به ترمیم دندان با استفاده از روش پر کردن دندان یا روکش کردن دندان می‌باشد. با روش پر کردن می‌توان جای مینای دندان را که از بین رفته است، پر کرد. برای پر کردن دندان از مواد مختلفی استفاده می‌شود، از جمله: آمالگام (به رنگ نقرهای)، کامپوزیت (همرنگ دندان) و گلاس آینومر (همرنگ دندان).

برای ترمیم دندان همچنین می‌توان از اینله و آنله (Inlays and onlays) استفاده کرد. این مواد دقیقا به شکل و اندازه‌ی محل پوسیدگی در دندان هستند  و با یک چسب مخصوص روی دندان چسبانده می‌شوند. این پرکننده‌ها معمولا از طلا ساخته می‌شوند، چرا که طلا با دوام‌ترین و سخت‌ترین ماده‌ی مناسب برای پر کردن دندان می‌باشد.

عصب کشی دندان

اگر پوسیدگی و خرابی دندان تا محل ریشه یا پالپ دندان (قسمت مرکزی دندان که حاوی ماده‌ای نرم است) پیشروی کرده باشد، احتمالا لازم است که پالپ یا ریشه‌ی دندان، از داخل دندان خارج شود و به جای آن مواد پرکننده‌ی دندان قرار داده شود. به این کار عصب‌کشی گفته می‌شود. عصب کشی دندان به این موضوع شهرت دارد که بسیار دردناک است، اما با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته در درمان عصب کشی، انجام این کار تقریبا بدون درد است.

کشیدن دندان

در مواردی که پوسیدگی دندان بسیار شدید باشد و آسیب بسیار زیادی به دندان وارد شده باشد، ممکن است برای جلوگیری از گسترش عفونت به سایر دندان‌ها، دندان آسیب دیده کشیده شود. از دست دادن یک دندان می‌تواند بر شکل و همچنین عملکرد دندان‌های اطراف تاثیرگذار باشد، بنابراین بعد از کشیدن دندان، برای جایگزین کردن آن از دندان مصنوعی، ایمپلنت یا بریج استفاده می‌شود.

درمان پوسیدگی با لیزر

استفاده از لیزر یک جایگزین ایده‌آل برای تراشیدن دندان است. در این روش بدون اعمال فشار مکانیکی و حتی دست زدن به دندان، تمامی پلاک‌ها و جرم‌ها و قسمت‌های پوسیده‌ی دندان از بین می‌روند و دندان درد و ناراحتی برای بیمار ایجاد نمی‌شود. علاوه بر این، با استفاده از لیزر می‌توان به طور دقیقی حفره‌ی مورد نظر را در دندان ایجاد کرد، به نحوی که شکل دندان کاملا به صورت مورد نظر دندانپزشک باشد. با استفاده از لیزر، به طور همزمان دندان ضدعفونی نیز می‌شود که این موضوع باعث عوارض بعد از درمان و احتمال عود کردن مجدد پوسیدگی دندان می‌شود. همچنین به این خاطر که نفوذ لیزر تنها در سطح دندان است، این روش ایجاد گرمای کمتری می‌کند.

4-5

پیشگیری


دو عامل در بروز پوسیدگی دندان موثر هستند، در مقابل دو عامل نیز برای پیشگیری از پوسیدگی مهم هستند: بهداشت دهان و دندان و تغییر عادات تغذیه‌ای. منظور از بهداشت دهان و دندان، مسواک کردن دندان‌ها حداقل دوبار در روز، کشیدن نخ دندان حداقل یکبار در روز  و تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها در مطب دندانپزشکی هر شش ماه یکبار و معاینه شدن توسط دندانپزشک و بررسی وضعیت دندان با کمک تصاویر رادیوگرافی می‌باشد.فلوراید‌تراپی نیز یکی دیگر از روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان است. ممکن است فلوراید در آب آشامیدنی موجود باشد و همچنین می‌توان از محلول فلوراید نیز استفاده کرد. در معاینات روتین دندانپزشکی نیز از محلول موضعی فلوراید استفاده می‌شود. دندانپزشک شما ممکن است علاوه بر این کار، به شما توصیه کند که از دهان شویه و خمیردندان حاوی فلوراید نیز استفاده کنید.یکی دیگر از راه های پیشگیری از پوسیدگی دندان ، شیار بندی و فیشورسیلانت می باشد.

Skip to toolbar